सप्तरीको सुरुङ्गा कृषि सहकारीमा २८ लाख रुपैयाँ अनियमितताको आरोप, करिब २०० शेयर सदस्य प्रभावित

ओम प्रकाश यादव

लहान कार्तिक १४ । सप्तरीको सुरुङ्गा नगरपालिका वडा न.७ हरिपुरस्थित श्री सुरुङ्गा कृषि सहकारी संस्था लिमिटेडमा करिब २८ लाख रुपैयाँ बराबरको आर्थिक अनियमितता भएको आरोप सार्वजनिक भएको छ । सहकारीका कर्मचारी तथा विद्यालयका शिक्षक  बसन्त कुमार साहमाथि संस्थाको रकम हिनामिना तथा शेयर सदस्यहरूलाई आर्थिक रूपमा समस्यामा पारेको आरोप लागेपछि करिब २०० जना शेयर सदस्य प्रभावित भएको विषय बाहिर आएको हो।

सदस्यहरूको बचत, आर्थिक कारोबार र आपसी विश्वासमा आधारित सहकारी संस्थाभित्रै कर्मचारीबाट आर्थिक अनियमितता भएको आरोप सार्वजनिक भएपछि स्थानीय बचतकर्तामा यसले गम्भीर चासो र चिन्ता उत्पन गरेको छ । आफ्नो मेहनतको कमाइ सुरक्षित रहने अपेक्षासहित सहकारीमा आबद्ध भएका सर्वसाधारण शेयर सदस्यहरू नै अहिले आफ्नो रकमको हिसाब खोज्दै भौंतारिनुपर्ने अवस्था आएको पीडितहरूको गुनासो छ।

पीडित शेयर सदस्यहरूका अनुसार सहकारीमा भएको आर्थिक अनियमितताबारे पटक–पटक छलफल गरी हिसाबकिताब स्पष्ट पार्न तथा रकमको वास्तविक अवस्था सार्वजनिक गर्न आग्रह गरिएको थियो । तर, आरोपित कर्मचारी तथा शिक्षक बसन्त कुमार साहले पटक–पटकको आग्रहका बाबजुद समाजमा बसेर छलफल गर्न र हिसाबकिताब दिन आनाकानी गरेको उनीहरूको भनाइ छ।

आफ्नो रकमको अवस्था अझै स्पष्ट नभएपछि पीडित शेयर सदस्यहरू हिजो कार्तिक १३ गते सुरुङ्गा नगरपालिका वडा नम्बर ७ को वडा कार्यालयमा भेला भएका थिए । उनीहरूले वडा अध्यक्ष शिवनारायण चौधरीसमक्ष सहकारीमा भएको आर्थिक अनियमितता, आफ्नो बचत तथा रकम फिर्ता नपाएको अवस्थाबारे गुनासा राख्दै न्यायका लागि पहल गरिदिन आग्रह गरेका थिए । पीडितहरूले सहकारीको सम्पूर्ण आर्थिक कारोबार पारदर्शी रूपमा सार्वजनिक गर्न, संस्थाको वास्तविक आम्दानी तथा खर्चको विवरण देखाउन र प्रभावित शेयर सदस्यहरूको रकम सुरक्षित रूपमा फिर्ता गराउने व्यवस्था मिलाउन माग गरेका थिए । 

उनीहरूको मुख्य माग सहकारीमा भएको आर्थिक अनियमितताको निष्पक्ष छानबिन गरी सत्यतथ्य बाहिर ल्याउनु र दोषी देखिने व्यक्तिलाई कानुनी दायरामा ल्याउनु रहेको छ । कर्मचारी बसन्त कुमार साहमाथि रकम हिनामिना गरेको आरोप, पीडितद्वारा वडा कार्यालयमा गुनासोदेखि जिल्ला प्रशासनमा उजुरीसम्म; वडा अध्यक्ष शिवनारायण चौधरीले पीडितलाई न्याय दिलाउन सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।

पीडित शेयर सदस्यहरूको गुनासो सुनेपछि वडा अध्यक्ष शिवनारायण चौधरीले आफूले यसअघि पनि आरोपित कर्मचारी बसन्त कुमार साहलाई बोलाएर सहकारीको हिसाबकिताब स्पष्ट गर्न तथा पीडितहरूको रकम बुझाउने व्यवस्था मिलाउन आग्रह गरे पनि आनाकानी गरेको बताएका । वडा अध्यक्ष चौधरीका अनुसार आफूले साहलाई बोलाएर हरहिसाब गरी पीडितहरूलाई रकम बुझाउन आग्रह गरे पनि उनले कुरालाई गम्भीरतापूर्वक नलिएको र विभिन्न बहाना बनाएर आलटाल गरेको अवस्था रहेको छ। उनले अहिले पीडित शेयर सदस्यहरूको साथमा आफू पनि रहेको स्पष्ट पार्दै पीडितलाई न्याय दिलाउन आफ्नो तर्फबाट गर्न सकिने सम्पूर्ण सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। उनको भनाइले स्थानीय तहबाट पीडितहरूको समस्या समाधानका लागि आवश्यक पहल र समन्वय हुने अपेक्षा पीडितहरूले गरेका छन्।

सहकारीको आर्थिक अनियमितताको आरोपपछि पीडित शेयर सदस्यहरूमा आक्रोश बढ्दै गएको छ । एक पीडित शेयर सदस्यले बसन्त कुमार साहमाथि कडा आक्रोश व्यक्त गर्दै उनीमाथि लागेको आरोपको निष्पक्ष छानबिन हुनुपर्ने र दोषी प्रमाणित भए कानुनअनुसार कारबाही हुनुपर्ने माग गरेका छन्। ती पीडितले साहको व्यवहारप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै उनको जागिरसमेत जानुपर्ने माग राखेका छन्। उनले भने, "यस्ता नैतिकहीन व्यक्तिलाई कुनै पनि सेवा–सुविधा दिनु राम्रो होइन।" पीडितहरूको भनाइमा सहकारीमा आर्थिक कारोबार गर्ने जिम्मेवारी पाएका कर्मचारीले नै सदस्यहरूको विश्वासमाथि प्रश्न उठ्ने गरी काम गरेको आरोप लाग्नु गम्भीर विषय हो। त्यसैले घटनाको छानबिन गरी वास्तविकता सार्वजनिक गर्न र पीडितको रकम फिर्ता गराउन सम्बन्धित निकायले तत्काल चासो दिनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

यसैबीच सहकारीबाट पीडित बचतकर्ताहरूले रकम फिर्ता गराउन तथा आर्थिक अनियमिततामा संलग्न दोषीलाई कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउन माग गर्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा औपचारिक रूपमा उजुरीपत्र बुझाएका छन्।जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उजुरी पुगेपछि अब घटनाको निष्पक्ष छानबिन, आर्थिक कारोबारको वास्तविक विवरण संकलन तथा आरोपित पक्षको भूमिकाबारे सम्बन्धित निकायले आवश्यक अनुसन्धान अघि बढाउनुपर्ने देखिएको छ। पीडितहरूले आफ्नो बचत रकम फिर्ता पाउनुका साथै सहकारीको आर्थिक अवस्था, कारोबार र रकमको वास्तविक हिसाबकिताब सार्वजनिक हुनुपर्ने माग गरेका छन्।

यस विषयमा आरोपित बसन्त कुमार साहसँग सिरहाटाइम्सका पत्रकारहरूले टेलिफोन सम्पर्क गरी प्रतिक्रिया लिने प्रयास गरेका थिए। टेलिफोन संवादका क्रममा साहले अहिले आफू विद्यालयमा रहेको बताउँदै फोनमार्फत यस विषयमा केही भन्न नमिल्ने प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनले पछि पत्रकारहरूलाई भेटेर आवश्यक प्रमाणसहित आफ्नो कुरा राख्ने बताएका छन्। उनको प्रतिक्रियाले यस घटनामा आरोपित पक्षको विस्तृत धारणा र सहकारीको आर्थिक कारोबारबारे थप स्पष्टता आउन बाँकी रहेको देखिन्छ। साहले प्रमाणसहित आफ्नो भनाइ सार्वजनिक गर्ने बताए पनि समाचार तयार पार्दासम्म उनको विस्तृत लिखित प्रतिक्रिया प्राप्त भएको छैन।

सहकारी संस्था सर्वसाधारणको सानो–सानो बचत संकलन गरी सदस्यहरूको आर्थिक हितका लागि सञ्चालन गरिने विश्वासमा आधारित संस्था हो। यस्तो संस्थामा कर्मचारी, सञ्चालक समिति तथा पदाधिकारी सबैको जिम्मेवारी आर्थिक पारदर्शिता, जवाफदेहिता र सदस्यहरूको रकमको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु हो। तर, सुरुङ्गा कृषि सहकारीमा करिब २८ लाख रुपैयाँ बराबरको आर्थिक अनियमितता भएको आरोप र करिब २०० जना शेयर सदस्य प्रभावित भएको विषय सार्वजनिक हुनु सामान्य विषय होइन। यसले संस्थाको आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली, आर्थिक अभिलेख व्यवस्थापन, नियमित लेखापरीक्षण तथा सञ्चालक समितिको निगरानीको अवस्थाबारे समेत प्रश्न उठाएको छ।

अब सम्बन्धित निकायले सहकारीको बैंक खाता, नगद कारोबार, भौचर, लेजर, सदस्यहरूको बचत विवरण, ऋण लगानी तथा अन्य आर्थिक अभिलेखको निष्पक्ष परीक्षण गरी रकमको वास्तविक अवस्था सार्वजनिक गर्नु आवश्यक देखिन्छ। करिब २०० जना शेयर सदस्यको बचत र भविष्यसँग जोडिएको यस घटनामा सत्यतथ्य सार्वजनिक हुनु, आर्थिक हिसाबकिताब पारदर्शी बन्नु र पीडितले न्याय पाउनु अहिलेको मुख्य आवश्यकता हो। सहकारीप्रतिको सर्वसाधारणको विश्वास जोगाउन सम्बन्धित निकायले यस घटनालाई गम्भीरतापूर्वक लिएर निष्पक्ष छानबिन तथा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ।